ახდენილი ოცნება: ვაუტ ვან არტმა რუბე დალაშქრა

ვაუტ ვან არტის კარიერა რუბეს ქვის გარეშე დიდი უსამართლობა იქნებოდა. 12 აპრილს, პარიზი – რუბეს 123-ე გამოცემაზე, ეს უსამართლობა გასწორდა: ბელგიელმა რუბეს ველოდრომზე, პირისპირ სპრინტში, მსოფლიო ჩემპიონი ტადეი პოგაჩარი დაამარცხა. მას შემდეგ შვიდი თვე გავიდა და ეს რბოლა თავიდან არ ამომდის. ამიტომ წლის მთავარ მოვლენად მას ვასახელებ.

ოჯახის ამბავი

რომ კარგად გავიაზროთ, რა მნიშვნელობის მოვლენასთან გვაქვს საქმე, დიდი ველოსპორტის ისტორია და მისი სულისკვეთება უნდა ვიგრძნოთ. ის, რაც საუკუნეზე მეტია ხდება, შენთვის მხოლოდ სანახაობა არ უნდა იყოს, მრბოლელები კი უცხოები. ეს ოჯახად უნდა აღიქვა. მაგალითი? კარგი… როცა რომელიმე თავზეხელაღებული დაღმართზე ისე ეშვება, რომ სუნთქვა გეკვრის, ისე უნდა განიცდიდე, თითქოს შენი შვილი იყოს, და აცნობიერებდე, რომ ერთი უმნიშვნელო შეცდომა და შეიძლება ამ ქვეყანას დაემშვიდობოს. ასე უნდა განიცდიდე, გიხაროდეს და წუხდე, იყო ნაწილი. შორეული, პატარა, მაგრამ მაინც ნაწილი.

ეს ერთი. მეორე: ვაუტის განვლილი გზა უნდა იცოდე. ეს გზა დიდი ტრიუმფებითაა სავსე და არანაკლებ დიდი ტრავმებით. და როცა მრავალჯერ დაცემული და ისევ დაბრუნებული მრბოლელი ასეთ რბოლას იგებს, ვიცი, მისი გულშემატკივარი არც უნდა იყო, მაინც გაგიხარდება.

ჩვენი ოჯახური ალბომი კი აქ 2018 წლიდან იწყება. იმ გაზაფხულს Velorbola-ზე პეტერ საგანის პირველ რუბეზე ვწერდით და სტატია სამწუხარო ამბით დავიწყეთ: რბოლისას, ბრიასტრის სექტორზე, გული გაუჩერდა და საავადმყოფოში გარდაიცვალა 23 წლის ბელგიელი მიქაელ გულაერტსი. მიქაელი Vérandas Willems-ში ვაუტის გუნდელი იყო, ვაუტისთვის კი ის რუბე პირველი იყო.

შემდეგ იყო 2022 წლის მეორე ადგილი და 2023 წლის მესამე, როცა კარფურ დე ლარბრზე, გადამწყვეტ წამს, საბურავი დაუჯდა. 2024 წელს დვარს დორ ვლაანდერენზე დაეცა, ლავიწი და ნეკნები მოიტეხა და მთელი ქვაფენილიანი გაზაფხული გამოტოვა. იმავე წლის ვუელტაზე, ორი მაისურით შემოსილი, მუხლის ტრავმით დატოვა რბოლა. ასეთი ბიოგრაფიის მქონე კაცზე ჩრდილოეთის ჯოჯოხეთი თითქოს განგებ იცინოდა.

ვარსკვლავთცვენა სტარტზე

კომპიენიდან 175 მრბოლელი გავიდა, წინ 258,3 კილომეტრი და 30 ქვაფენილიანი სექტორი ელოდათ, ჯამში 54,8 კილომეტრი. ფავორიტთა სია ისეთი იყო, რომ ბუკმეიკერებს ძილი დაეკარგებოდათ.

ცისარტყელიანი მაისურით შემოსილ პოგაჩარს რუბე აკლდა იმისთვის, რომ ხუთივე მონუმენტი მოეგო და რიკ ვან ლოის, ედი მერქსისა და როჟე დე ვლამინკის გვერდით დამდგარიყო. მეთიუ ვან დერ პული ზედიზედ მეოთხე ქვისთვის მოვიდა. მათ გვერდით იყვნენ მადს პედერსენი, დვარს დორ ვლაანდერენის ახალი გამარჯვებული ფილიპო განა, იასპერ ფილიპსენი და ვაუტის გუნდელი კრისტოფ ლაპორტი. ორგანიზატორები სცენარს ორიდან ერთს ელოდნენ: ან პოგაჩარი დაასრულებს კოლექციას, ან ვან დერ პული მეოთხედ აიღებს ქვას. ვაუტი ამ ორ სცენარში არ ფიგურირებდა.

პიპოს დამჯდარი საბურავების ეპიდემია

2026 წლის რუბე ისტორიაში ყველაზე სწრაფი აღმოჩნდა, საშუალო სიჩქარით 48,91 კმ/სთ. ამ სიჩქარეზე ქვაფენილი საბურავებს არ ზოგავს და ამ დღეს არც დაზოგა. ყველაზე მეტად ფილიპო განა დაზარალდა. არენბერგის შემდეგ პიპომ დიდი ძალისხმევით დაიბრუნა ადგილი ლიდერთა ჯგუფში და სწორედ იმ წამს, ფინიშამდე 82 კილომეტრით ადრე, საბურავი დაუჯდა. ისევ დაედევნა, ფინიშამდე 50 კილომეტრით ადრე კი საბურავი კიდევ ერთხელ დაუჯდა და დაცემაც მოჰყვა. გუნდის ანგარიშის თანახმად, დამჯდარი საბურავები სწორედ ყველაზე მნიშვნელოვან წამებს დაემთხვა. ფინიში 25-ე ადგილზე, 7:32 წუთით ჩამორჩენით. პიპოს საბურავებს რომ ჰკითხო, რბოლა ქვაფენილზე კი არა, ზღარბებზე გაიმართა.

ეპიდემიამ არავინ დაინდო. პოგაჩარმა ფინიშის შემდეგ თქვა, რომ საბურავი სამჯერ დაუჯდა და ველოსიპედიც სამჯერ გამოიცვალა. ფინიშამდე 121 კილომეტრით ადრე, კერენენ-მენის სექტორზე, ნეიტრალური სერვისის ველოსიპედით რჩებოდა მარტო, წუთით ჩამორჩენილი, სანამ სამმა გუნდელმა წინ არ დააბრუნა. ვაუტსაც ორჯერ გაეპარა საბურავს ჰაერი: პირველად ბრიასტრის სექტორამდე, იქ, სადაც რვა წლის წინ მიქაელი დაეცა, მეორედ ვარლენ-ბრიონზე.

მეთიუს წარმოუდგენელი დაბრუნება

ყველაზე ძვირი ფასი კი არენბერგში ვან დერ პულმა გადაიხადა. ტყის სექტორში საბურავი დაუჯდა, გუნდის მანქანა დიდხანს არ ჩანდა და იასპერ ფილიპსენის ველოსიპედი აიღო, რომლის პედლებიც მისთვის არ ერგებოდა. რამდენიმე მეტრში ჩამოხტა, ტიბორ დელ გროსოსგან ბორბალი აიღო და საკუთარ ველოსიპედს დაუბრუნდა, სექტორის გასასვლელთან კი საბურავი ისევ დაუჯდა. არენბერგიდან ორ წუთზე მეტი ჩამორჩენით გამოვიდა. „ჩემი რბოლა არენბერგში დასრულდა“, თქვა მოგვიანებით.

თითქმის ასი კილომეტრი ფინიშამდე, ორი წუთი და ცხვირწინ მსოფლიოს ორი უძლიერესი მრბოლელი. რაღაც დროით ის მაინც ისე იდევნებოდა, თითქოს ეს არ სჯეროდა. კარფურ დე ლარბრისთვის ლიდერებს 25 წამით უახლოვდებოდა. თვითონ ეს მშრალად შეაფასა: გასაკვირია, რომ პოდიუმის სპრინტში მაინც აღმოვჩნდიო.

მდევრები და იასპერის ალღო

მონს-ან-პეველზე ლორენს პითი დაეცა და ბრძოლას გამოეთიშა. ფინალურ მდევართა ჯგუფში ვან დერ პული, პედერსენი, ლაპორტი, შტეფან ბისეგერი, მიკ ვან დაიკე და იასპერ სტაივენი დარჩნენ. ლაპორტი მთელი გზა იმას აკეთებდა, რასაც კარგი გუნდელი აკეთებს: დევნას არღვევდა. სტაივენის სიტყვებით, „აღიზიანებდა, ოღონდ სამართლიანად“.

ფინიშამდე სამ კილომეტრზე სტაივენმა შეუტია. მან იცოდა, რომ ვან დერ პულსა და პედერსენთან სპრინტში პოდიუმზე ასვლა გაცილებით ძნელი იქნებოდა. ამბობს, „წმინდა ინსტინქტით“ გავუტიეო, იმ ადგილას, სადაც წარსულში ბევრი გამარჯვებული შეტევა დაწყებულა. რამდენიმე მეტრი დარჩა ზედმეტი და ეს საკმარისი აღმოჩნდა. მესამე ადგილი, 13 წამით ჩამორჩენით, მისი პირველი პოდიუმი რუბეზე. ვან დერ პული მეოთხე იყო, ლაპორტი მეხუთე.

ბედს იუმორის გრძნობა არ აკლია. 2024 წლის მარტში, დვარს დორ ვლაანდერენზე, ვაუტი და იასპერი ერთსა და იმავე ავარიაში დაეცნენ. ორივეს ლავიწი მოტყდა და ორივე იმავე დღეებში საოპერაციო მაგიდაზე აღმოჩნდა. ორი წლის შემდეგ ისინი ერთად იდგნენ რუბეს პოდიუმზე.

პოგი და ვაუტი

ოუში-ბერსეს სექტორზე, ფინიშამდე 54 კილომეტრით ადრე, ვაუტმა შეუტია. პოგაჩარი მაშინვე მიჰყვა, პედერსენს კი ცოტა დააკლდა. ამის შემდეგ ორივე არაერთხელ იყო ერთმანეთისგან ხელის გაწვდენაზე. პოგაჩარი მონს-ან-პეველზეც ცდილობდა მის მოშორებას და კარფურ დე ლარბრზეც, ვაუტი კი არ შორდებოდა. „მაშინ მივხვდი: ბორბალზე უნდა დავრჩე“, თქვა მოგვიანებით. იქვე აღიარა, რომ ერთ მოსახვევში წამით მიხვდა, რატომაა ტადეი პელოტონში ყველაზე ძლიერი.

ორივე პრობლემებით მოვიდა აქამდე, ორივეს ქვაფენილი ფეხებში ჩაუჯდა. პოგაჩარმა მოგვიანებით გულახდილად თქვა: ცოტა „მოხარშული“ ვიყავი და ქვაფენილზე მისი მოშორების ძალა აღარ მქონდაო. ვაუტი იქამდე სცდიდა ზღვარს, ფინიშის შემდეგ თქვა, რომ ყველაზე რთული ველოდრომამდე მისვლა იყო.

რუბეს ოვალზე დაცლილი პოგი

ანდრე პეტრიოს ველოდრომზე ორივე ერთად შევიდა. ვაუტს ტრეკზე მეორედ შესვლა უნდოდა და ასეც გამოვიდა. ბოლო კილომეტრზე, თავისივე სიტყვებით, აღარ ნერვიულობდა და ყველაფერი ნელა ხდებოდა. სპრინტი დაახლოებით 200 მეტრზე, პოგაჩარის ბორბლიდან დაიწყო. ტადეიმ პასუხი სცადა, მაგრამ, როგორც თვითონ თქვა, ფეხები „სპაგეტივით“ ჰქონდა. ეს, ალბათ, ყველაზე იტალიური ახსნაა, რაც სლოვენიელს როდისმე უთქვამს.

ვან არტი ველოდრომის ცენტრში ბალახზე დაწვა და ტიროდა. თითი ცისკენ აწია. „ეს გამარჯვება მიქაელისაა, მისი ოჯახის, პერსონალისა და ყველასი Vérandas Willems-ში, ჩემს ყოფილ გუნდში“, თქვა. და დაამატა, რომ რწმენა არაერთხელ დაკარგა, მაგრამ ყოველ ჯერზე მეორე დილით იღვიძებდა იმ განცდით, რომ ეს შესაძლებელია. ვან დერ პული ფინიშისთანავე პირდაპირ მასთან მივიდა მისალოცად. „ამდენი წარუმატებლობის შემდეგ, ბუნებრივია, მისთვის მოხარული ვარ“, თქვა მეთიუმ. ვაუტმა კი თქვა, რომ ეს ჟესტი მისთვის ბევრს ნიშნავდა.

კარიერის მწვერვალი

ეს ვაუტის პირველი მონუმენტი იყო 2020 წლის მილანი – სან-რემოს შემდეგ და პირველი ქვაფენილიანი მონუმენტი. ის ბევრს მოიგებს კიდევ, ალბათ, მაგრამ ამ დღეს ვეღარაფერი გადაფარავს. ქვა, რომლისთვისაც რვა წელი იბრძოდა, ახლა მისია.

ბოლოს პოგაჩარზე ორი სიტყვა: ის ორჯერ მოვიდა რუბეზე და ორჯერვე მეორე იყო. ჩემი აზრით, ეს ამბავი დასრულებული არ არის.

12 აპრილი დიდი სამართლიანობის დღე იყო: ვაუტ ვან არტმა რუბე დალაშქრა. ოჯახში ასეთ დღეებს არ ივიწყებენ.

მთავარი ფოტო: © Sprint Cycling Agency (BettiniPhoto) / Luca Bettini. ფოტოები მოწოდებულია საქართველოში ველოსპორტის პოპულარიზაციის მხარდასაჭერად — sprintcyclingagency.com

განსაკუთრებული მადლობა ლუკა და რობერტო ბეტინებს ჩვენს პუბლიკაციებში მათი ფოტოების გამოყენების ნებართვისათვის.

სტატია მომზადებულია Velorbola-ს რედაქციის ხედვითა და ხელმძღვანელობით, ხელოვნური ინტელექტის — Claude-ის (Anthropic) — დახმარებით. ფაქტები გადამოწმებულია, საბოლოო ტექსტი რედაქციისაა.